หลายคนเคยสะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะอาการ ตะคริวที่น่องหรือเท้า ความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลันอาจกินเวลาตั้งแต่ไม่กี่วินาทีไปจนถึงหลายนาที ทำให้บางคนเดินแทบไม่ได้หลังตื่นนอน

แม้อาการตะคริวตอนกลางคืนมักไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่หากเกิดขึ้นบ่อย ๆ ก็อาจเป็นสัญญาณว่าร่างกายกำลังมีความผิดปกติบางอย่างที่ไม่ควรมองข้าม

1. ร่างกายขาดน้ำ

การดื่มน้ำน้อยทำให้สมดุลของเกลือแร่ในร่างกายเปลี่ยนแปลง ส่งผลให้กล้ามเนื้อหดตัวผิดปกติและเกิดตะคริวได้ง่าย โดยเฉพาะในผู้ที่ออกกำลังกาย ทำงานกลางแจ้ง หรืออยู่ในสภาพอากาศร้อน

2. ขาดแร่ธาตุบางชนิด

แร่ธาตุอย่าง แมกนีเซียม โพแทสเซียม และแคลเซียม มีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของกล้ามเนื้อและเส้นประสาท หากได้รับไม่เพียงพอ อาจเพิ่มโอกาสเกิดตะคริว โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้ที่รับประทานอาหารไม่สมดุล

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกคนที่เป็นตะคริวจะเกิดจากการขาดแร่ธาตุ จึงไม่ควรซื้ออาหารเสริมมารับประทานเองโดยไม่จำเป็น

3. ใช้งานกล้ามเนื้อมากเกินไป

การเดิน วิ่ง ยืนเป็นเวลานาน หรือออกกำลังกายหนักโดยไม่ได้ยืดกล้ามเนื้อให้เพียงพอ อาจทำให้กล้ามเนื้อล้า และเกิดตะคริวในช่วงกลางคืนได้

ผู้ที่เริ่มออกกำลังกายใหม่ ๆ มักพบอาการนี้ได้บ่อย

4. นั่งหรืออยู่ท่าเดิมนานเกินไป

การนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลาหลายชั่วโมง หรือการนอนในท่าที่ทำให้ปลายเท้าชี้ลงนาน ๆ อาจทำให้กล้ามเนื้อน่องหดเกร็งและเกิดตะคริวได้

การลุกขึ้นเดินและยืดเหยียดกล้ามเนื้อเป็นระยะสามารถช่วยลดความเสี่ยงได้

5. ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด

ยาบางประเภท เช่น

• ยาขับปัสสาวะ
• ยาลดไขมันบางชนิด
• ยารักษาความดันโลหิตบางชนิด

อาจเพิ่มโอกาสเกิดตะคริวในบางคน หากเริ่มมีอาการหลังใช้ยา ควรปรึกษาแพทย์ ไม่ควรหยุดยาเอง

6. อาจเกี่ยวข้องกับโรคบางชนิด

หากตะคริวเกิดขึ้นบ่อย รุนแรง หรือเป็นต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจเกี่ยวข้องกับภาวะหรือโรคบางอย่าง เช่น

• โรคเบาหวาน
• โรคไต
• โรคตับ
• ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์
• โรคของระบบประสาท
• โรคหลอดเลือดส่วนปลาย

แม้อาการตะคริวเพียงอย่างเดียวจะไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรคได้ แต่หากมีอาการอื่นร่วมด้วย ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์

วิธีบรรเทาอาการเมื่อเป็นตะคริว

หากเกิดตะคริวขึ้นกะทันหัน สามารถช่วยบรรเทาได้โดย

• ค่อย ๆ เหยียดขาที่เป็นตะคริว
• ดึงปลายเท้าเข้าหาตัวอย่างช้า ๆ
• นวดกล้ามเนื้อเบา ๆ
• ลุกขึ้นเดินเมื่ออาการเริ่มดีขึ้น
• ประคบอุ่นเพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัว

วิธีป้องกันตะคริวตอนกลางคืน

• ดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดวัน
• รับประทานอาหารให้หลากหลาย เพื่อให้ได้รับแร่ธาตุครบถ้วน
• ยืดกล้ามเนื้อน่องและต้นขาก่อนนอน
• หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักใกล้เวลานอน
• เปลี่ยนอิริยาบถบ่อย ๆ หากต้องนั่งหรือยืนนาน

เมื่อไรควรไปพบแพทย์?

ควรรีบพบแพทย์ หากมีอาการต่อไปนี้

• เป็นตะคริวเกือบทุกคืน
• อาการปวดรุนแรงผิดปกติ
• มีอาการบวม แดง หรือขาอ่อนแรงร่วมด้วย
• เดินลำบากหลังตะคริวหาย
• มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต หรือโรคหลอดเลือด

สรุป

อาการตะคริวที่ขาตอนกลางคืนมักเกิดจากสาเหตุที่ไม่ร้ายแรง เช่น การใช้กล้ามเนื้อมากเกินไป การขาดน้ำ หรือการอยู่ในท่าเดิมนาน ๆ แต่หากเกิดขึ้นบ่อย รุนแรง หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ก็อาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ การดูแลตัวเองด้วยการดื่มน้ำให้เพียงพอ ยืดกล้ามเนื้อ และรับประทานอาหารที่สมดุล สามารถช่วยลดโอกาสเกิดตะคริวได้ในหลายกรณี.