กระแสในโลกออนไลน์ที่ระบุว่าผักไทยบางชนิดเป็น “ตัวฆ่าน้ำตาล” หรือเป็นผักที่ “เบาหวานกลัวที่สุด” ได้รับความสนใจอย่างมากในช่วงที่ผ่านมา โดยเฉพาะ ยอดฟักแม้ว หรือยอดมะระหวาน ซึ่งเป็นผักพื้นบ้านที่นิยมรับประทานทั้งแบบลวก ผัด หรือต้มในแกงจืด ด้วยรสชาติหวานกรอบและคุณค่าทางโภชนาการที่โดดเด่น ทำให้หลายคนเชื่อว่าผักชนิดนี้อาจช่วยดูแลระดับน้ำตาลในเลือดได้

ยอดฟักแม้วเป็นผักที่ให้พลังงานต่ำ แต่มีใยอาหารสูง อุดมไปด้วยวิตามินเอ วิตามินซี โฟเลต โพแทสเซียม และสารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิด ใยอาหารในผักสามารถช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาลจากอาหารเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ระดับน้ำตาลหลังมื้ออาหารเพิ่มขึ้นช้าลง จึงเป็นเหตุผลที่ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการแนะนำให้ผู้ที่ต้องการควบคุมระดับน้ำตาลรับประทานผักหลากหลายชนิดเป็นประจำ

แม้งานวิจัยจากประเทศญี่ปุ่นและอีกหลายประเทศจะให้ความสนใจคุณสมบัติของผักที่อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระและใยอาหาร ซึ่งอาจมีส่วนช่วยส่งเสริมสุขภาพเมตาบอลิซึม แต่ในปัจจุบัน ยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ยืนยันว่าผักชนิดใดสามารถรักษาโรคเบาหวาน หรือใช้แทนยารักษาโรคได้ ดังนั้นผู้ป่วยไม่ควรหยุดยาเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

สิ่งที่ทำให้ยอดฟักแม้วน่าสนใจคือมีสารพฤกษเคมีตามธรรมชาติหลายชนิด ซึ่งช่วยปกป้องเซลล์จากความเสียหายของอนุมูลอิสระ และยังมีโพแทสเซียมที่ช่วยสนับสนุนการทำงานของหัวใจและหลอดเลือด เมื่อรับประทานร่วมกับอาหารที่สมดุล ก็อาจช่วยลดปัจจัยเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรังได้ในระยะยาว

นอกจากนี้ ยอดฟักแม้วยังเหมาะสำหรับผู้ที่กำลังควบคุมน้ำหนัก เพราะให้พลังงานต่ำแต่ช่วยให้อิ่มนาน เมื่อนำมาปรุงด้วยวิธีต้ม นึ่ง หรือลวก จะช่วยคงคุณค่าทางโภชนาการไว้ได้มากกว่าการทอดด้วยน้ำมันปริมาณมาก ผู้เชี่ยวชาญยังแนะนำให้รับประทานร่วมกับโปรตีนคุณภาพดี เช่น ปลา ไก่ไม่ติดหนัง เต้าหู้ หรือไข่ เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารครบถ้วน

อย่างไรก็ตาม การดูแลระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ขึ้นอยู่กับอาหารเพียงชนิดเดียว แต่ควรอาศัยการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ลดเครื่องดื่มหวาน จำกัดอาหารแปรรูป ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และนอนหลับให้เพียงพอ จึงจะช่วยควบคุมระดับน้ำตาลและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า คำกล่าวอ้างในโลกออนไลน์ที่ใช้คำว่า “ตัวฆ่าน้ำตาล” หรือ “เบาหวานกลัวที่สุด” เป็นการใช้ถ้อยคำเพื่อดึงดูดความสนใจมากกว่าข้อสรุปทางการแพทย์ แม้ยอดฟักแม้วจะเป็นผักที่มีประโยชน์และเหมาะสำหรับการรับประทานเป็นประจำ แต่ไม่ควรคาดหวังผลในการรักษาโรคจากอาหารเพียงชนิดเดียว การเลือกรับประทานอาหารอย่างสมดุล ควบคู่กับการดูแลสุขภาพตามคำแนะนำของแพทย์ ยังคงเป็นวิธีที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพที่สุดในการป้องกันและควบคุมโรคเบาหวาน