หลายคนเคยมีประสบการณ์สะดุ้งตื่นขึ้นมาตอน ตี 3 หรือตี 4 เป็นประจำ แล้วนอนไม่หลับต่อ จนคิดว่าเป็นเรื่องปกติของคนอายุมากหรือเกิดจากความเครียดเพียงชั่วคราว

แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนหลับระบุว่า หากอาการนี้เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวอาจไม่ใช่เรื่องน่ากังวล แต่ถ้าเกิดขึ้นบ่อยและต่อเนื่อง ก็อาจเป็นสัญญาณที่ร่างกายกำลังพยายามบอกบางอย่าง

ความเครียดและความวิตกกังวล

สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดคือ ความเครียดสะสมหรือภาวะวิตกกังวล ระหว่างช่วงเช้ามืด ระดับฮอร์โมนคอร์ติซอลจะเริ่มสูงขึ้นตามธรรมชาติ หากร่างกายหรือจิตใจอยู่ในภาวะเครียด อาจทำให้ตื่นก่อนเวลาและหลับต่อได้ยาก

คุณภาพการนอนหลับไม่ดี

การดื่มกาแฟช่วงบ่ายหรือเย็น การใช้โทรศัพท์ก่อนนอน การนอนดึก หรือการดื่มแอลกอฮอล์ ล้วนทำให้วงจรการนอนหลับถูกรบกวน ส่งผลให้ตื่นในช่วงกลางดึกหรือช่วงเช้ามืดได้ง่าย

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

หากตื่นขึ้นมาพร้อมอาการหายใจไม่อิ่ม สำลัก หรือรู้สึกเหนื่อยแม้นอนครบหลายชั่วโมง อาจเกี่ยวข้องกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ซึ่งควรได้รับการประเมินจากแพทย์

ระดับน้ำตาลในเลือดเปลี่ยนแปลง

ในบางคน โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวานหรือผู้ที่รับประทานอาหารไม่เพียงพอก่อนนอน ระดับน้ำตาลในเลือดที่เปลี่ยนแปลงระหว่างคืน อาจทำให้สะดุ้งตื่นได้

อายุที่มากขึ้น

เมื่ออายุมากขึ้น วงจรการนอนหลับจะเปลี่ยนไป หลายคนจึงตื่นเช้ากว่าเดิม และนอนหลับไม่ลึกเหมือนช่วงวัยหนุ่มสาว

เมื่อไรควรไปพบแพทย์?

หากตื่นตี 3 หรือตี 4 เป็นประจำติดต่อกันหลายสัปดาห์ ร่วมกับอาการต่อไปนี้ ควรปรึกษาแพทย์

• นอนไม่หลับต่อเกือบทุกคืน
• ง่วงมากผิดปกติในเวลากลางวัน
• กรนเสียงดังหรือมีคนสังเกตว่าหยุดหายใจขณะหลับ
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ใจสั่น เหงื่อออก หรือแน่นหน้าอกเมื่อตื่น

วิธีช่วยให้นอนหลับได้ดีขึ้น

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้เข้านอนและตื่นนอนเป็นเวลาเดียวกันทุกวัน หลีกเลี่ยงชา กาแฟ และเครื่องดื่มชูกำลังในช่วงบ่าย ลดการใช้โทรศัพท์หรือหน้าจออย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนนอน และจัดห้องนอนให้เงียบ มืด และอุณหภูมิพอเหมาะ

หากตื่นกลางดึก ไม่ควรฝืนตัวเองให้นอนทันที แต่สามารถลุกขึ้นทำกิจกรรมที่ผ่อนคลาย เช่น อ่านหนังสือเบา ๆ หรือฝึกหายใจ แล้วจึงกลับไปนอนเมื่อเริ่มง่วงอีกครั้ง

แม้ว่าการตื่นขึ้นมาตอนตี 3 หรือตี 4 จะไม่ได้หมายความว่ากำลังป่วยเสมอไป แต่หากเกิดขึ้นบ่อยและส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ก็ไม่ควรละเลย เพราะอาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพหรือคุณภาพการนอนหลับที่ควรได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม.