หลายคนอาจเคยสังเกตเห็น ก้อน ตุ่ม หรือความผิดปกติเล็ก ๆ ภายในช่องปาก แล้วคิดว่าเดี๋ยวก็คงหายไปเอง แต่ในบางกรณี การเปลี่ยนแปลงที่ดูเหมือนไม่รุนแรงก็ไม่ควรถูกมองข้าม โดยเฉพาะหากตุ่มนั้นอยู่นาน โตขึ้น หรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย

ก้อนในปากสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่การระคายเคือง แผล การอักเสบ ไปจนถึงความผิดปกติของเนื้อเยื่อ ดังนั้น ไม่สามารถดูจากภาพเพียงอย่างเดียวแล้วสรุปว่าเป็นโรคอะไรได้

1. มีก้อนหรือตุ่มในปากที่ไม่ยุบลง

หากพบก้อนบริเวณริมฝีปาก เหงือก ลิ้น หรือกระพุ้งแก้ม และก้อนยังคงอยู่ต่อเนื่อง ควรให้ทันตแพทย์หรือแพทย์ตรวจ โดยเฉพาะเมื่อก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นหรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย

2. มีแผลในปากนานผิดปกติ

แผลในปากส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากโรคร้ายแรง แต่หากเป็นแผลที่ ไม่หายภายใน 3 สัปดาห์ ควรไปพบแพทย์หรือทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

3. มีปื้นสีแดงหรือสีขาว

ปื้นสีแดงหรือสีขาวที่เกิดขึ้นบริเวณลิ้น เหงือก หรือเยื่อบุช่องปากและไม่หายไป เป็นอีกหนึ่งความผิดปกติที่ควรได้รับการตรวจ เพราะบางชนิดอาจเกี่ยวข้องกับภาวะก่อนมะเร็งหรือมะเร็งช่องปากได้ แม้ไม่ได้หมายความว่าทุกกรณีจะเป็นมะเร็งก็ตาม

4. มีเลือดออก ปวด หรือชาบริเวณปาก

หากมีก้อนหรือแผลร่วมกับอาการ เลือดออก ปวด ชา หรือรู้สึกผิดปกติในช่องปาก ควรไปตรวจโดยเร็ว เพราะอาการเหล่านี้เป็นหนึ่งในสัญญาณที่แพทย์ใช้ประเมินความผิดปกติของช่องปาก

 

5. เคี้ยวหรือกลืนอาหารลำบาก

หากเริ่มรู้สึกว่าการเคี้ยว การกลืน หรือการขยับลิ้นและขากรรไกรทำได้ยากกว่าปกติ โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับก้อนหรือแผลในปาก ควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุ

อย่าเพิ่งตกใจ แต่ก็อย่าปล่อยผ่าน

สิ่งสำคัญคือ การมีก้อนหรือตุ่มในปากไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งเสมอไป เพราะอาการเหล่านี้สามารถเกิดจากภาวะอื่น ๆ ได้อีกมากมาย แต่หากความผิดปกติไม่หายไป โตขึ้น หรือมีอาการร่วมดังกล่าว การให้แพทย์หรือทันตแพทย์ตรวจจะช่วยให้ทราบสาเหตุที่แท้จริงได้เร็วขึ้น

หากแพทย์สงสัยว่าเป็นความผิดปกติที่ต้องตรวจเพิ่มเติม อาจมีการตรวจภายในช่องปาก รวมถึงการเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อไปตรวจหรือใช้การตรวจภาพทางการแพทย์ตามความเหมาะสม

ดังนั้น หากคุณสังเกตเห็นก้อน ตุ่ม แผล หรือปื้นสีแดง–ขาวในช่องปากที่ไม่หายไป อย่ารอดูอาการนานเกินไป ควรให้ทันตแพทย์หรือแพทย์ตรวจเพื่อความแน่ใจ