ในชีวิตประจำวัน หลายครอบครัวมักเก็บอาหารที่รับประทานไม่หมดไว้ในตู้เย็นเพื่ออุ่นรับประทานในวันถัดไป ซึ่งเป็นวิธีช่วยลดการสิ้นเปลืองอาหารได้ดี อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหารเตือนว่า อาหารบางชนิดมีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนของแบคทีเรียหรือสารพิษที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการเก็บรักษา หากจัดเก็บไม่ถูกต้อง แม้จะดูปกติทั้งสี กลิ่น และรสชาติก็ตาม

กรณีที่ถูกพูดถึงในสื่อหลายครั้งเกี่ยวกับผู้ป่วยที่มีอาการอาหารเป็นพิษรุนแรงหลังรับประทานอาหารค้างคืน สะท้อนให้เห็นว่าเชื้อโรคจำนวนมากไม่สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า และการอุ่นอาหารซ้ำก็ไม่ได้กำจัดสารพิษบางชนิดได้ทั้งหมด

หนึ่งในอาหารที่ควรระมัดระวังมากที่สุดคือ ข้าวสุกค้างคืน โดยเฉพาะหากวางทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องนานหลายชั่วโมง ข้าวอาจมีแบคทีเรีย Bacillus cereus ที่สร้างสารพิษซึ่งทนความร้อน แม้นำกลับมาอุ่นใหม่ก็อาจยังเสี่ยงต่ออาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสียได้

อาหารชนิดต่อมาคือ อาหารทะเลปรุงสุก เช่น ปลา กุ้ง หรือปลาหมึก อาหารกลุ่มนี้เน่าเสียได้ง่าย หากเก็บรักษาไม่เหมาะสม เชื้อจุลินทรีย์สามารถเพิ่มจำนวนได้อย่างรวดเร็ว และอาจก่อให้เกิดอาการอาหารเป็นพิษได้ง่ายกว่าที่หลายคนคิด

อาหารประเภทที่สามคือ ผักใบเขียวปรุงสุก เช่น ผักโขม คะน้า หรือผักกาดบางชนิด แม้จะมีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่เมื่อปรุงสุกแล้วเก็บไว้นาน อาจเกิดการเปลี่ยนแปลงของสารบางชนิดและสูญเสียคุณค่าทางโภชนาการได้ ผู้เชี่ยวชาญหลายคนจึงแนะนำให้รับประทานทันทีหลังปรุงเสร็จจะดีที่สุด

ชนิดที่สี่คือ ไข่ต้มและเมนูที่มีไข่เป็นส่วนประกอบหลัก หากวางทิ้งไว้นอกตู้เย็นนานเกินไป หรือเก็บรักษาไม่เหมาะสม อาจกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อแบคทีเรียได้ เนื่องจากไข่เป็นอาหารที่มีโปรตีนสูงและเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะต่อการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์บางชนิด

ส่วนอาหารชนิดที่ห้าคือ เห็ดปรุงสุกและอาหารประเภทตุ๋นหรือแกงเข้มข้น ซึ่งหากปล่อยให้เย็นช้า หรือเก็บในภาชนะขนาดใหญ่โดยไม่แบ่งส่วน อุณหภูมิภายในอาจอยู่ในช่วงที่แบคทีเรียเติบโตได้ดี ทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการปนเปื้อน

ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหารแนะนำว่า อาหารปรุงสุกควรนำเข้าตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมงหลังปรุงเสร็จ และควรเก็บในอุณหภูมิต่ำกว่า 5 องศาเซลเซียส นอกจากนี้ อาหารที่เก็บไว้ในตู้เย็นควรรับประทานภายใน 3-4 วัน และเมื่ออุ่นซ้ำควรอุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนรับประทาน

สิ่งสำคัญที่สุดคืออย่าใช้เพียงการดมกลิ่นหรือชิมเล็กน้อยเพื่อตัดสินว่าอาหารยังปลอดภัยหรือไม่ เพราะแบคทีเรียที่ก่อโรคจำนวนมากไม่ทำให้อาหารมีกลิ่นหรือรสผิดปกติ หากไม่แน่ใจว่าอาหารถูกเก็บไว้นานเกินไปหรือไม่ หลักการที่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำคือ “เมื่อสงสัย ให้ทิ้ง” เพราะค่าอาหารหนึ่งมื้อย่อมไม่คุ้มกับความเสี่ยงต่อสุขภาพของทั้งครอบครัว

คำอธิบายบทความ:
รู้จัก 5 อาหารค้างคืนที่ควรระมัดระวัง พร้อมคำแนะนำจากหลักความปลอดภัยด้านอาหารเกี่ยวกับการเก็บรักษา อุ่นซ้ำ และหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากอาหารเป็นพิษในชีวิตประจำวัน.