ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา มีการแชร์เคล็ดลับบนโลกออนไลน์ว่า “เพียงนำขนมจีนไปจุ่มในน้ำปลาแล้วรอประมาณ 2 นาที ก็จะสามารถรู้ได้ทันทีว่าเส้นขนมจีนมีสารบอแรกซ์ปนเปื้อนหรือไม่” ทำให้ผู้บริโภคจำนวนมากนำวิธีดังกล่าวไปทดลองใช้ที่บ้าน อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารและความปลอดภัยทางอาหารระบุว่า วิธีดังกล่าวไม่สามารถใช้เป็นหลักฐานยืนยันการมีอยู่ของสารบอแรกซ์ได้อย่างถูกต้อง

สารบอแรกซ์เป็นสารเคมีที่เคยถูกลักลอบนำมาใช้ในอาหารบางประเภทเพื่อเพิ่มความเหนียว ความกรอบ และยืดอายุการเก็บรักษา แม้ว่าหลายประเทศรวมถึงประเทศไทยจะห้ามใช้สารชนิดนี้ในอาหาร แต่ก็ยังมีความกังวลจากผู้บริโภคอยู่เสมอ โดยเฉพาะกับผลิตภัณฑ์เส้นสด ลูกชิ้น หรืออาหารแปรรูปบางชนิด

ความเชื่อเรื่องการจุ่มขนมจีนในน้ำปลานั้นเกิดจากการสังเกตว่า เส้นบางชนิดอาจมีลักษณะแข็ง เหนียว หรือเปลี่ยนสีเมื่อสัมผัสกับน้ำปลา ทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นผลจากสารบอแรกซ์ แต่ในความเป็นจริง คุณสมบัติดังกล่าวอาจเกิดจากกระบวนการผลิต ชนิดของแป้ง อุณหภูมิ หรือระยะเวลาในการหมักเส้น ไม่ได้หมายความว่าจะมีสารต้องห้ามปนเปื้อนเสมอไป

นักวิชาการด้านอาหารอธิบายว่า วิธีตรวจหาสารบอแรกซ์ที่มีความน่าเชื่อถือจำเป็นต้องใช้ชุดทดสอบเฉพาะทางหรือการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ เนื่องจากสารเคมีหลายชนิดอาจให้ผลคล้ายกันเมื่อสัมผัสกับเครื่องปรุงหรือสภาพแวดล้อมบางอย่าง ดังนั้น การใช้เพียงน้ำปลา น้ำส้มสายชู หรือเครื่องปรุงอื่น ๆ ไม่สามารถยืนยันผลได้อย่างแม่นยำ

สำหรับผู้บริโภคที่ต้องการเลือกซื้อขนมจีนอย่างปลอดภัย มีข้อสังเกตเบื้องต้นที่สามารถนำไปใช้ได้ เช่น เลือกซื้อจากร้านค้าที่สะอาด มีการเก็บรักษาที่เหมาะสม เส้นมีสีตามธรรมชาติ ไม่ขาวผิดปกติ และไม่มีกลิ่นเคมีแปลกปลอม นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่เก็บไว้นานเกินไปหรือไม่มีข้อมูลแหล่งผลิตที่ชัดเจน

อีกหนึ่งวิธีที่ช่วยลดความเสี่ยงได้คือ การเลือกซื้อสินค้าที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หรือซื้อจากผู้ผลิตที่มีมาตรฐานด้านสุขอนามัย เพราะแม้ว่าผู้บริโภคจะไม่สามารถตรวจสอบสารปนเปื้อนได้ด้วยตนเองอย่างละเอียด แต่การเลือกแหล่งซื้อที่น่าเชื่อถือจะช่วยลดโอกาสได้รับอาหารที่ไม่ปลอดภัยได้มาก

ในปัจจุบัน หน่วยงานด้านสาธารณสุขมีการสุ่มตรวจอาหารในตลาดอย่างต่อเนื่อง เพื่อเฝ้าระวังการใช้สารต้องห้ามและป้องกันความเสี่ยงต่อผู้บริโภค อย่างไรก็ตาม การรับข้อมูลจากแหล่งที่น่าเชื่อถือก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เพราะเคล็ดลับที่ถูกแชร์ต่อกันบนโซเชียลมีเดียบางครั้งอาจยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ

ท้ายที่สุด แม้ว่าวิธีจุ่มขนมจีนในน้ำปลา 2 นาทีจะเป็นเรื่องที่ได้รับความสนใจอย่างมาก แต่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่าไม่ควรใช้เป็นเกณฑ์ตัดสินความปลอดภัยของอาหาร การเลือกซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้ รักษาสุขอนามัยในการเก็บอาหาร และติดตามข้อมูลจากหน่วยงานด้านสุขภาพ คือแนวทางที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากกว่าสำหรับการดูแลสุขภาพของตนเองและคนในครอบครัว.