มีรายงานเหตุการณ์ที่สร้างความตกใจให้กับหลายครอบครัว เมื่อสมาชิก 4 คนในบ้านเดียวกันเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียนอย่างรุนแรง และหมดสติภายในเวลาไม่นานหลังจากรับประทานผักชนิดหนึ่งที่ดูเหมือนไม่มีพิษภัย เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้แพทย์ออกมาเตือนถึงอันตรายของ “สารคิวเคอร์บิตาซิน” (Cucurbitacin) ซึ่งเป็นสารธรรมชาติที่พบในพืชตระกูลแตงบางชนิด โดยเฉพาะเมื่อผักมีรสขมผิดปกติ

ผู้เชี่ยวชาญอธิบายว่า พืชในตระกูลแตง เช่น มะระ แตงกวา ฟัก แฟง และพืชใกล้เคียง สามารถสร้างสารคิวเคอร์บิตาซินขึ้นมาเพื่อป้องกันแมลงและศัตรูพืชตามธรรมชาติ หากพืชเผชิญสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม เช่น อากาศร้อนจัด ภัยแล้ง หรือความเครียดจากการเพาะปลูก ปริมาณสารดังกล่าวอาจเพิ่มสูงขึ้นจนทำให้เกิดรสขมอย่างชัดเจน

อาการของผู้ที่ได้รับสารพิษชนิดนี้มักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่ไม่กี่นาทีจนถึงไม่กี่ชั่วโมงหลังรับประทาน โดยอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องเสียอย่างรุนแรง ความดันโลหิตต่ำ และในบางกรณีอาจถึงขั้นช็อกหรือหมดสติได้

สิ่งสำคัญที่แพทย์เน้นย้ำคือ “รสขมผิดปกติ” ถือเป็นสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม หากรับประทานผักหรือดื่มน้ำคั้นจากพืชตระกูลแตงแล้วพบว่ามีรสขมจัดกว่าปกติ ควรหยุดรับประทานทันทีและทิ้งอาหารนั้น เพราะความขมอาจเป็นตัวบ่งชี้ว่ามีสารคิวเคอร์บิตาซินในระดับสูง ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อร่างกายได้

แม้ว่าผักเหล่านี้จะมีประโยชน์ทางโภชนาการสูง อุดมไปด้วยวิตามิน แร่ธาตุ และสารต้านอนุมูลอิสระ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัยเสมอไปในทุกกรณี ผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารแนะนำให้เลือกซื้อผักจากแหล่งที่เชื่อถือได้ หลีกเลี่ยงการรับประทานผักที่มีรสชาติผิดปกติ และไม่ควรฝืนกินเพียงเพราะคิดว่าเป็นอาหารเพื่อสุขภาพ

นอกจากนี้ ผู้ที่มีโรคประจำตัว เด็กเล็ก และผู้สูงอายุ ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะร่างกายอาจตอบสนองต่อสารพิษได้รุนแรงกว่าคนทั่วไป หากเกิดอาการผิดปกติหลังรับประทาน ควรรีบพบแพทย์ทันที โดยเฉพาะเมื่อมีอาการอาเจียนไม่หยุด หน้ามืด ความดันต่ำ หรือหมดสติ

แม้กรณีพิษจากสารคิวเคอร์บิตาซินจะพบไม่บ่อยนัก แต่ก็มีรายงานทางการแพทย์หลายฉบับที่ยืนยันว่าอาจก่อให้เกิดอาการรุนแรงได้ในบางคน โดยเฉพาะเมื่อได้รับในปริมาณมากหรือมีความไวต่อสารดังกล่าวเป็นพิเศษ

ดังนั้น วิธีป้องกันที่ดีที่สุดคือการสังเกตรสชาติของอาหารก่อนรับประทาน หากพบความขมที่ผิดปกติ ควรหยุดกินทันที และไม่ควรนำไปปรุงต่อหรือแบ่งให้ผู้อื่นรับประทาน เพราะสารพิษตามธรรมชาติบางชนิดไม่สามารถประเมินความปลอดภัยได้ด้วยการมองเห็นเพียงอย่างเดียว