“ยายครับ… อย่ามาที่บริษัทผมอีกนะ”
คำพูดสั้น ๆ จากปากหลานชายที่ยายเลี้ยงมากับมือ ทำให้หญิงชราคนหนึ่งยืนนิ่งอยู่หน้าประตูบริษัท
เธอไม่ได้โกรธ
ไม่ได้ต่อว่า
และไม่ได้ถามว่าทำไม
ยายเพียงก้มมองเสื้อผ้าเก่า ๆ ของตัวเอง ก่อนยิ้มบาง ๆ แล้วพูดว่า
“ได้สิลูก… ถ้ายายทำให้ลูกอาย ยายจะไม่มาอีก”
จากนั้นเธอก็เดินออกไปอย่างเงียบ ๆ
โดยไม่มีใครรู้ว่า…
เสื้อผ้าราคาถูกที่หลานชายอาย
คือเสื้อผ้าชุดเดียวกับที่เธอใส่ตอนทำงานหนักเพื่อส่งเขาเรียนมาตลอดชีวิต
และไม่มีใครรู้ว่า…
ชายหนุ่มที่กำลังอายว่าตัวเองมี “ยายจน ๆ”
กำลังจะสูญเสียคนที่รักเขามากที่สุดไปโดยไม่มีวันย้อนกลับมาแก้ไขได้อีก
วันที่ยายกลายเป็นแม่
เมื่อ 25 ปีก่อน
“สายใจ” เป็นหญิงชราที่ใช้ชีวิตเรียบง่ายอยู่ในบ้านไม้หลังเล็ก ๆ ชานเมือง
ลูกสาวของเธอเสียชีวิตหลังจากคลอดลูกได้ไม่นาน
ส่วนพ่อของเด็กก็หายตัวไป
ทิ้งเด็กชายตัวเล็ก ๆ ไว้เพียงคนเดียว
เด็กคนนั้นชื่อ “ต้น”
ในวันที่สายใจอุ้มหลานชายกลับบ้าน เธอมองใบหน้าเล็ก ๆ ที่กำลังร้องไห้ แล้วน้ำตาของเธอก็ไหลออกมา
เธอรู้ดีว่าตัวเองแก่แล้ว
ไม่มีเงิน
ไม่มีงานมั่นคง
และไม่รู้ด้วยซ้ำว่าจะหาเงินจากไหนมาซื้อนมให้เด็ก
แต่เธอก็พูดกับหลานเบา ๆ
“ไม่ต้องกลัวนะลูก”
“ยายจะเลี้ยงต้นเอง”
“ต่อให้ยายต้องทำงานจนหมดแรง ยายก็จะไม่ทิ้งต้น”
นั่นคือคำสัญญาที่เธอรักษามาตลอด 25 ปี
ยายทำทุกอย่างเพื่อหลาน
สายใจเริ่มทำงานตั้งแต่เช้ามืด
เธอทำข้าวเหนียวหมูปิ้งไปขายหน้าตลาด
กลางวันรับจ้างทำความสะอาด
ตอนเย็นเก็บผักที่ตลาดนำกลับมาทำอาหาร
บางวันขายของไม่ได้เลย
เธอต้องกินข้าวกับน้ำปลาเพื่อเก็บเงินไว้ซื้อนมและอุปกรณ์การเรียนให้ต้น
เมื่อหลานเริ่มเข้าโรงเรียน ค่าใช้จ่ายก็เพิ่มขึ้น
แต่สายใจไม่เคยบ่น
วันที่ต้นอยากได้รองเท้าคู่ใหม่เพราะเพื่อนมีรองเท้าสวย ๆ
สายใจยอมไม่ซื้อยาของตัวเอง
วันที่ต้นต้องจ่ายค่าเรียนพิเศษ
เธอรับงานเพิ่มจนกลับบ้านเกือบเที่ยงคืน
ต้นเคยถามยายว่า
“ยายเหนื่อยไหมครับ?”
สายใจยิ้มแล้วลูบหัวหลาน
“เหนื่อยสิลูก”
“แต่เห็นต้นได้เรียน ยายก็หายเหนื่อยแล้ว”
ต้นกอดยายแน่น
“โตขึ้นผมจะเลี้ยงยายเองครับ”
สายใจหัวเราะทั้งน้ำตา
“ยายไม่ต้องการอะไรหรอกลูก”
“แค่ต้นเป็นคนดีก็พอ”
จากเด็กยากจนสู่ชายหนุ่มที่ประสบความสำเร็จ
เวลาผ่านไป
ต้นโตขึ้นเป็นชายหนุ่มที่ตั้งใจเรียน
เขาได้รับทุนการศึกษาและสามารถเรียนจบมหาวิทยาลัยได้
หลังเรียนจบ เขาได้เข้าทำงานในบริษัทใหญ่
เงินเดือนของเขาเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
จากชายหนุ่มที่เคยไม่มีเงินซื้อรองเท้า
กลายเป็นคนที่ใส่นาฬิการาคาแพง
ขับรถคันใหม่
และแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าราคาแพง
ชีวิตของต้นเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว
แต่มีสิ่งหนึ่งที่ยังเหมือนเดิม
สายใจยังขายข้าวเหนียวหมูปิ้งอยู่หน้าตลาด
ยังใส่เสื้อผ้าธรรมดา
ยังใช้กระเป๋าเก่า
และยังรอหลานกลับบ้านทุกเย็น
ช่วงแรกต้นยังกลับไปหายายทุกสัปดาห์
แต่เมื่อเวลาผ่านไป เขาเริ่มกลับบ้านน้อยลง
เพราะเขาเริ่มมีเพื่อนใหม่
เริ่มเข้าสังคมใหม่
และเริ่มรู้สึกว่า…
ชีวิตของยายไม่เหมือนชีวิตของเขาอีกต่อไป
วันที่ต้นเริ่มอายยาย
วันหนึ่ง บริษัทจัดงานเลี้ยงใหญ่
พนักงานทุกคนสามารถพาครอบครัวมาร่วมงานได้
สายใจดีใจมากเมื่อรู้ว่าหลานชายประสบความสำเร็จ
เธอเตรียมอาหารที่ต้นชอบใส่กล่องเล็ก ๆ
แล้วนั่งรถโดยสารไปที่บริษัท
เมื่อไปถึง เธอยืนอยู่หน้าประตูพร้อมถุงอาหารในมือ
เธอมองเข้าไปในอาคารด้วยรอยยิ้ม
“ต้นต้องดีใจแน่ ๆ”
แต่เมื่อเธอเดินเข้าไป
ต้นกลับเห็นเธอจากระยะไกล
เขารีบเดินเข้ามาหา
แต่สีหน้าของเขาไม่ได้ดีใจ
กลับเต็มไปด้วยความกังวล
“ยายมาทำไมครับ?”
สายใจยิ้ม
“ยายเอาของที่ต้นชอบมาให้”
เธอยื่นกล่องอาหารให้
แต่ต้นกลับมองไปรอบ ๆ
เพื่อนร่วมงานหลายคนกำลังมองมา
ต้นลดเสียงลง
“ยายกลับไปก่อนนะครับ”
สายใจชะงัก
“ทำไมล่ะลูก?”
ต้นถอนหายใจ
“วันนี้ผมมีงาน”
“ผมไม่อยากให้คนอื่นเข้าใจผิด”
สายใจมองหลานอย่างไม่เข้าใจ
“เข้าใจผิดเรื่องอะไร?”
ต้นไม่ตอบ
เขาเพียงพูดว่า
“ยายแต่งตัวแบบนี้มาบริษัท ผมอายครับ”
คำพูดนั้นทำให้สายใจนิ่งไป
เธอมองเสื้อแขนยาวเก่า ๆ ของตัวเอง
จากนั้นก้มมองรองเท้าที่ผ่านการใช้งานมานาน
เธอยิ้มทั้งน้ำตา
“ยายขอโทษนะลูก”
“ยายไม่รู้ว่าต้นอาย”
เธอวางกล่องอาหารไว้บนโต๊ะ
แล้วเดินออกไป
แต่เรื่องที่เจ็บที่สุดยังไม่เกิดขึ้น
คืนนั้นต้นกลับบ้านดึก
เขาพบสายใจนั่งรออยู่หน้าบ้าน
บนโต๊ะมีอาหารเย็นที่เธอทำไว้ให้
“ต้นกินข้าวหรือยังลูก?”
ต้นตอบสั้น ๆ
“กินแล้วครับ”
สายใจยิ้ม
“งั้นก็ดีแล้ว”
เธอไม่พูดเรื่องที่บริษัท
ไม่ถามว่าทำไมหลานถึงอาย
เพราะเธอกลัวว่าถ้าถาม…
หลานจะรู้สึกผิด
หลายวันต่อมา ต้นเริ่มห่างจากยายมากขึ้น
โทรศัพท์ก็น้อยลง
จนวันหนึ่งเขาพูดกับยายว่า
“ยายครับ…”
“ต่อไปถ้าจะมาหาผม โทรบอกก่อนนะครับ”
สายใจพยักหน้า
“ได้ลูก”
“แล้วถ้าเป็นไปได้…”
ต้นหยุดพูด
“ยายอย่าบอกคนอื่นว่าเป็นยายผมได้ไหม?”
สายใจนิ่งไป
คราวนี้เธอไม่สามารถยิ้มได้
“ทำไมลูก?”
ต้นตอบด้วยเสียงเบา
“ผมไม่อยากให้คนอื่นรู้ว่าครอบครัวผมยังลำบาก”
สายใจมองหลานชายที่เธอเลี้ยงมาตั้งแต่ยังเด็ก
หัวใจของเธอเจ็บยิ่งกว่าตอนที่ต้องอดข้าวเสียอีก
แต่เธอยังคงพูดคำเดิม
“ได้สิลูก”
“ถ้าทำให้ต้นมีความสุข ยายทำได้”
วันที่ยายหายไป
หลังจากวันนั้น สายใจไม่เคยไปหาต้นที่บริษัทอีก
ไม่โทรไปรบกวน
ไม่ขอเงิน
ไม่เรียกร้องอะไร
เธอยังคงขายของอยู่ที่ตลาดเหมือนเดิม
แต่ร่างกายของเธอเริ่มอ่อนแรง
คนในตลาดสังเกตว่าเธอทำงานช้าลง
แต่สายใจยังคงพูดเหมือนเดิม
“ไม่เป็นไรหรอก”
“ยายยังไหว”
จนวันหนึ่ง เธอเก็บของกลับบ้านเร็วผิดปกติ
เพราะเธอรู้สึกว่าไม่มีแรง