Chapter 3: วิธีล้างผักให้สะอาด ลดความเสี่ยงก่อนนำมารับประทาน
การล้างผักเป็นขั้นตอนพื้นฐานที่ช่วยลดดิน ฝุ่น และสิ่งปนเปื้อนบางชนิดบนพื้นผิว แต่การล้างต้องทำอย่างถูกวิธีและไม่ควรคาดหวังว่าจะกำจัดเชื้อทุกชนิดได้ทั้งหมด ขั้นแรกควรล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดก่อนจับผัก รวมถึงทำความสะอาดอ่างล้าง เขียง มีด และภาชนะที่จะใช้เตรียมอาหาร
เมื่อเริ่มล้างผัก ควรแยกใบและลำต้นออกจากกันเท่าที่เหมาะสม เพื่อให้น้ำไหลผ่านพื้นผิวได้ทั่วถึง หากผักมีดินติดตามโคนหรือซอกใบ ให้ล้างบริเวณนั้นอย่างระมัดระวังภายใต้น้ำสะอาดที่ไหลผ่าน การขยี้หรือถูอย่างเหมาะสมช่วยให้สิ่งสกปรกหลุดออกได้ดีกว่าการแช่ผักไว้ในน้ำขุ่นเพียงอย่างเดียว
ผักที่มีหลายชั้นหรือมีร่องลึก เช่น ผักใบเขียวบางชนิด ควรแยกใบออกตรวจสอบก่อนล้าง ไม่ควรรวมผักทั้งหมดไว้ในกะละมังที่มีน้ำสกปรกแล้วนำขึ้นมารับประทานทันที เพราะน้ำที่ใช้ล้างอาจกลายเป็นตัวพาสิ่งปนเปื้อนจากผักหนึ่งไปยังอีกผักหนึ่งได้
ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐฯ แนะนำให้ล้างผักและผลไม้สดด้วยน้ำไหลผ่านก่อนนำไปกิน หั่น หรือปรุงอาหาร และไม่แนะนำให้ใช้สบู่ น้ำยาล้างจาน หรือผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดพื้นผิวบ้านล้างผักโดยตรง เพราะผลิตภัณฑ์เหล่านี้ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับการบริโภค
หากเลือกใช้น้ำสำหรับล้างผัก ควรมั่นใจว่าเป็นน้ำสะอาดและเหมาะสำหรับการบริโภค หลีกเลี่ยงการใช้น้ำจากแหล่งที่ไม่แน่ใจในความปลอดภัย โดยเฉพาะเมื่อเตรียมผักที่จะกินดิบ องค์การอนามัยโลกและองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติเน้นย้ำว่าคุณภาพน้ำที่ใช้กับผักสดตั้งแต่การผลิตจนถึงการเตรียมอาหารมีความสำคัญต่อการลดความเสี่ยงจากจุลชีพ
หลังล้างเสร็จ ควรสะเด็ดน้ำด้วยภาชนะสะอาด และหลีกเลี่ยงการวางผักที่ล้างแล้วบนพื้นผิวที่ใช้กับเนื้อสัตว์ดิบ หากต้องหั่นผัก ควรใช้เขียงและมีดที่ทำความสะอาดแล้ว การล้างผักที่สะอาดแล้วด้วยมือหรืออุปกรณ์ที่ปนเปื้อนก็อาจทำให้เชื้อกลับมาติดใหม่ได้
มีผู้บริโภคบางคนใช้เกลือ น้ำส้มสายชู หรือสารล้างผักตามความเชื่อ แต่การใช้วิธีเหล่านี้ไม่ได้รับประกันว่าจะกำจัดไข่พยาธิ ซีสต์ หรือเชื้อทุกชนิดได้ จึงไม่ควรใช้เป็นเหตุผลให้กินผักที่สงสัยว่าปนเปื้อนโดยไม่ปรุงสุก และไม่ควรผสมสารเคมีที่ไม่มีคำแนะนำสำหรับอาหารเข้าด้วยกัน
หากผักมีส่วนเน่าเสียหรือเสียหาย ควรตัดส่วนที่เสียออกหรือทิ้งตามสภาพ ไม่ควรคิดว่าการล้างจะทำให้ผักที่เสื่อมคุณภาพกลับมาปลอดภัยเสมอไป สำหรับผักที่ซื้อมาแล้วไม่ใช้ทันที ควรจัดเก็บอย่างเหมาะสมและแยกจากเนื้อสัตว์ดิบ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้ามระหว่างการเก็บรักษา
การล้างผักอย่างถูกวิธีช่วยลดความเสี่ยงได้ แต่หากต้องการลดความเสี่ยงจากเชื้อก่อโรคให้มากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง ควรเลือกผักที่ปรุงสุกอย่างทั่วถึงตามความเหมาะสมของชนิดอาหาร เพราะความร้อนที่เหมาะสมสามารถช่วยทำลายเชื้อหลายชนิดได้ดีกว่าการล้างเพียงอย่างเดียว