Chapter 1: กลิ่นจากร่างกายที่เปลี่ยนไป เป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพได้หรือไม่?
กลิ่นของร่างกายเป็นเรื่องธรรมชาติที่ทุกคนมี แต่ละคนอาจมีกลิ่นแตกต่างกันตามเหงื่อ ฮอร์โมน อาหาร กิจกรรมที่ทำ และจุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่บนผิวหนัง ดังนั้น การมีกลิ่นตัวจึงไม่ได้หมายความว่ากำลังป่วยเสมอไป อย่างไรก็ตาม หากกลิ่นเปลี่ยนไปอย่างชัดเจนโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือยังคงอยู่แม้ดูแลความสะอาดอย่างเหมาะสม ก็ควรสังเกตอาการอื่นร่วมด้วย
โดยทั่วไป กลิ่นตัวเกิดขึ้นเมื่อสารในเหงื่อสัมผัสกับแบคทีเรียบนผิวหนัง บริเวณที่มักมีกลิ่นชัด ได้แก่ รักแร้ ขาหนีบ และเท้า เพราะมีเหงื่อและความอับชื้นได้ง่าย อากาศร้อน เสื้อผ้าที่ระบายอากาศไม่ดี การออกกำลังกาย และความเครียดก็อาจทำให้กลิ่นเปลี่ยนแปลงได้เช่นกัน
แต่หากกลิ่นเปลี่ยนไปอย่างฉับพลัน มีเหงื่อออกมากผิดปกติ หรือมีกลิ่นแรงต่อเนื่องโดยไม่มีคำอธิบาย ควรพิจารณาว่ามีปัจจัยอื่นเกี่ยวข้องหรือไม่ ตัวอย่างเช่น การติดเชื้อบางชนิด ความผิดปกติของต่อมเหงื่อ ผลข้างเคียงจากยา หรือโรคทางระบบบางอย่าง แพทย์อาจซักประวัติ ตรวจร่างกาย และพิจารณาตรวจเลือดหรือปัสสาวะตามอาการ
สิ่งสำคัญคืออย่าใช้กลิ่นเพียงอย่างเดียววินิจฉัยโรคร้ายแรง เพราะกลิ่นที่คล้ายกันอาจเกิดจากสาเหตุที่ต่างกันมาก ตัวอย่างเช่น กลิ่นปากอาจสัมพันธ์กับคราบบนลิ้น ฟันผุ หรือโรคเหงือก ส่วนกลิ่นเท้าอาจเกิดจากเหงื่อและแบคทีเรียในรองเท้า ไม่ได้หมายความว่าตับหรือไตกำลังล้มเหลว
ในทางกลับกัน หากกลิ่นผิดปกติเกิดร่วมกับอาการอื่น เช่น น้ำหนักลดโดยไม่ได้ตั้งใจ ตัวเหลืองตาเหลือง ปวดท้องส่วนบน อ่อนเพลียมาก หรือมีไข้ ก็ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ไม่ควรรอดูอาการเป็นเวลานานเพียงเพราะคิดว่าเป็นปัญหาด้านความสะอาด
มะเร็งตับเป็นโรคที่อาจไม่มีอาการชัดเจนในระยะแรก ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งจึงได้รับการวินิจฉัยเมื่อโรคดำเนินไปแล้ว อาการที่พบได้ ได้แก่ เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ปวดบริเวณท้องด้านขวาบน ท้องบวม คลื่นไส้ อ่อนเพลีย และผิวหนังหรือดวงตาเหลือง แต่สัญญาณเหล่านี้ก็อาจเกิดจากโรคอื่นได้เช่นกัน
สำหรับเรื่องครูวัย 20 ปีที่ปรากฏในภาพ ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะยืนยันว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นจริงหรือกลิ่นจากร่างกายเป็นสัญญาณที่เกี่ยวข้องกับโรคของบุคคลดังกล่าว จึงควรแยกพาดหัวที่ชวนตกใจออกจากข้อเท็จจริงทางการแพทย์
บทความนี้จะกล่าวถึงกลิ่นผิดปกติ 3 บริเวณที่พบได้ในชีวิตประจำวัน พร้อมอธิบายว่าแต่ละแบบอาจเกิดจากอะไร ดูแลเบื้องต้นอย่างไร และเมื่อใดควรเข้ารับการตรวจ เพื่อให้ผู้อ่านรู้จักสังเกตร่างกายโดยไม่หวาดกลัวเกินเหตุ