สิ่งที่ควรพิจารณาจริง ๆ คือแหล่งที่มาของอาหาร การควบคุมคุณภาพ กระบวนการผลิต และความเสี่ยงจากการปนเปื้อนที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างการเพาะเลี้ยง จับ ขนส่ง หรือจัดเก็บ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสารปนเปื้อน ควรตรวจสอบข้อมูลจากหน่วยงานด้านความปลอดภัยอาหาร แทนการสรุปจากรูปลักษณ์ของผลิตภัณฑ์
กุ้งเป็นอาหารที่มีโปรตีนและสารอาหารหลายชนิด สามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่หลากหลายและสมดุลได้สำหรับผู้ที่ไม่แพ้อาหารทะเล แต่การรับประทานกุ้งไม่ได้หมายความว่าจะสามารถป้องกันหรือรักษามะเร็งได้ และไม่ควรนำอาหารชนิดใดมาใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาจากบุคลากรทางการแพทย์
ความเสี่ยงที่ควรระวังมากกว่ารูปร่างของกุ้ง
การรับประทานกุ้งดิบหรือปรุงไม่สุก
กุ้งที่ยังไม่ผ่านความร้อนอย่างทั่วถึงอาจมีเชื้อจุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดโรคจากอาหารได้ โดยเฉพาะเมื่อผ่านการจัดเก็บหรือขนส่งที่ไม่เหมาะสม การรับประทานกุ้งแช่น้ำปลาหรืออาหารทะเลดิบจึงมีความเสี่ยงมากกว่าการรับประทานอาหารที่ปรุงสุกอย่างทั่วถึง
ผู้บริโภคควรปรุงกุ้งให้สุกทั่วถึง โดยเนื้อควรเปลี่ยนเป็นสีขาวขุ่นและมีลักษณะแน่นขึ้น หากมีเครื่องวัดอุณหภูมิอาหาร ควรตรวจสอบให้ถึงอุณหภูมิภายในที่ปลอดภัยตามคำแนะนำของหน่วยงานด้านความปลอดภัยอาหาร
การเก็บกุ้งในอุณหภูมิที่ไม่เหมาะสม
หลังซื้อกุ้งมาแล้ว หากยังไม่ปรุงอาหาร ควรนำเข้าตู้เย็นหรือช่องแช่แข็งโดยเร็ว ไม่ควรวางทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อน เพราะอาจทำให้จุลินทรีย์เพิ่มจำนวนและเร่งการเสื่อมคุณภาพของอาหาร
หากต้องการเก็บกุ้งไว้ใช้ภายหลัง ควรบรรจุในภาชนะที่สะอาด ปิดให้มิดชิด และแยกจากอาหารที่พร้อมรับประทาน เพื่อป้องกันน้ำจากกุ้งดิบปนเปื้อนอาหารชนิดอื่น
การปนเปื้อนระหว่างเตรียมอาหาร
มีด เขียง มือ และภาชนะที่สัมผัสกุ้งดิบอาจเป็นช่องทางนำเชื้อโรคไปสู่อาหารอื่นได้ ควรล้างมือด้วยสบู่ก่อนและหลังสัมผัสอาหารดิบ ทำความสะอาดอุปกรณ์ และแยกเขียงสำหรับอาหารดิบกับอาหารที่ปรุงสุกแล้ว
นอกจากนี้ ผู้ที่มีประวัติแพ้อาหารทะเลควรระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะกุ้งอาจทำให้เกิดอาการแพ้ได้ตั้งแต่อาการเล็กน้อยไปจนถึงอาการรุนแรง หากมีอาการหายใจลำบาก หน้าหรือลิ้นบวม หรือมีอาการแพ้รุนแรงหลังรับประทาน ควรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที
วิธีเลือกกุ้งให้คุ้มค่าและปลอดภัยสำหรับครอบครัว
ก่อนตัดสินใจซื้อ ไม่จำเป็นต้องเลือกกุ้งที่มีขนาดใหญ่ที่สุดหรือมีสีสวยที่สุดเสมอไป ควรเลือกชนิดและขนาดที่เหมาะกับเมนูอาหาร พร้อมพิจารณาความสด สภาพการเก็บรักษา และความน่าเชื่อถือของผู้ขายร่วมกัน
หากต้องการนำกุ้งไปผัด ต้ม นึ่ง หรือทำแกง ควรเตรียมวัตถุดิบให้สะอาดและปรุงให้สุกทั่วถึง หากซื้อกุ้งแช่แข็ง ควรละลายในตู้เย็นหรือใช้วิธีที่ปลอดภัยตามคำแนะนำ ไม่ควรวางละลายทิ้งไว้บนโต๊ะเป็นเวลานาน และไม่ควรนำกุ้งที่มีกลิ่นผิดปกติมาปรุงอาหารเพื่อหวังว่าความร้อนจะทำให้ปลอดภัยเสมอไป
อีกเรื่องที่ไม่ควรมองข้ามคือการอ่านฉลาก โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์กุ้งแปรรูปหรือบรรจุหีบห่อ ซึ่งอาจมีข้อมูลเกี่ยวกับส่วนประกอบ สารก่อภูมิแพ้ วันหมดอายุ และวิธีเก็บรักษา หากพบสินค้าที่มีบรรจุภัณฑ์เสียหาย ไม่มีข้อมูลที่จำเป็น หรือถูกเก็บในสภาพที่น่าสงสัย ควรหลีกเลี่ยงและเลือกผลิตภัณฑ์จากแหล่งที่เชื่อถือได้แทน
สรุป: เลือกกุ้งอย่างไรให้มั่นใจที่สุด?
คำตอบสำหรับคำถามว่าควรเลือกกุ้งตัวตรงหรือตัวโค้ง คือไม่ควรตัดสินจากรูปร่างเพียงอย่างเดียว เพราะยังไม่มีหลักฐานที่ยืนยันว่ารูปร่างแบบใดสามารถบอกความปลอดภัยหรือความเสี่ยงต่อมะเร็งได้โดยตรง
วิธีที่เหมาะสมกว่าคือสังเกตความแน่นของเนื้อ กลิ่น สภาพหัวและเปลือก รวมถึงความสะอาดและอุณหภูมิในการเก็บรักษา จากนั้นนำมาปรุงให้สุกอย่างทั่วถึงและจัดเก็บอย่างถูกวิธี
การเลือกอาหารอย่างมีข้อมูลช่วยลดความเสี่ยงจากอาหารที่เสื่อมคุณภาพและทำให้ดูแลสุขภาพของคนในครอบครัวได้ดียิ่งขึ้น ครั้งต่อไปเมื่อไปตลาด อย่าเพิ่งตัดสินกุ้งจากรูปร่างภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่ควรตรวจสอบคุณภาพโดยรวมและเลือกซื้อจากแหล่งจำหน่ายที่ไว้ใจได้เป็นสำคัญ