หนุ่มวัย 28 ปีรายหนึ่งคิดว่าการใช้สมุนไพรธรรมชาติจะช่วยเยียวยาโรคได้ เขาเชื่อสุดใจว่ากระเทียมเป็น “ยาเอนกประสงค์” มีสรรพคุณฆ่าเชื้อและลดการอักเสบ จึงตัดสินใจกินทุกวันหลังพบว่าตนเองเป็นโรคไตอักเสบเรื้อรัง แต่หลังผ่านไป 5 เดือน ผลตรวจกลับทำให้แพทย์ถึงกับชะงัก—และต้องถามว่าเขาทำอะไรกับร่างกายของตัวเอง
จุดเริ่มต้นของความเชื่อผิด ๆ
นายหลี่ วิศวกรด้านไอทีจากมณฑลเจียงซู ได้รับผลตรวจสุขภาพว่ามีภาวะ “ไตอักเสบเรื้อรัง” เขาตกใจและเริ่มค้นหาวิธีรักษาด้วยตัวเองบนโลกออนไลน์ ก่อนพบคำแนะนำที่ว่า “กระเทียมช่วยฟื้นฟูไตได้”
จากนั้น เขาจึงเริ่มกินกระเทียมสด วันละ 3 กลีบ ทุกวันไม่เคยขาด อาหารทุกมื้อจะต้องใส่กระเทียมสับ และแม้ไปกินข้าวนอกบ้านก็ยังพกกระเทียมของตัวเองไปด้วย
5 เดือนต่อมา… หมอตกใจทันทีที่เห็นผลตรวจ
เมื่อถึงกำหนดตรวจติดตาม นายหลี่กลับมาที่โรงพยาบาลด้วยความมั่นใจ แต่แพทย์กลับพบความผิดปกติหลายอย่าง ทั้งค่าการทำงานของไตที่แย่ลง และระดับเกลือแร่ที่ผิดปกติจนต้องรีบสอบถามว่าเขาปรับพฤติกรรมอะไรไปบ้าง
กระเทียมมากเกินไป ทำไตพังแทนที่จะฟื้น
แพทย์อธิบายว่า สารอัลลิซินในกระเทียมมีประโยชน์ก็จริง แต่เป็นเพียงสารต้านการอักเสบอ่อน ๆ ไม่สามารถรักษาโรคไตได้ และการกินเกินพอดีกลับทำให้ไตต้องทำงานหนักขึ้น
ที่น่ากังวลที่สุดคือ
กระเทียมมีโพแทสเซียมสูงมาก—ราว 620 มิลลิกรัมต่อกระเทียม 100 กรัม
สำหรับผู้ป่วยไต การขับโพแทสเซียมส่วนเกินทำได้ยาก จึงเสี่ยงต่อภาวะ โพแทสเซียมในเลือดสูง ซึ่งอาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะและหยุดเต้นได้โดยฉับพลัน
ตลอด 5 เดือน นายหลี่ได้รับโพแทสเซียมเฉลี่ยมากกว่า 1,000 มิลลิกรัมต่อวัน ซึ่งเกินกว่าระดับที่ไตอ่อนแอจะรับไหว
อาหารที่ผู้ป่วยโรคไตควรหลีกเลี่ยง
-
อาหารเค็มจัดหรือโซเดียมสูง เช่น ของหมักดอง อาหารแปรรูป บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป
-
โปรตีนจากพืชในปริมาณมาก เช่น เต้าหู้ ถั่วเหลือง
-
อาหารพิวรีนสูง เช่น เครื่องใน สัตว์ทะเล น้ำซุปกระดูก

หลักการดูแลไตที่ถูกต้อง
-
รับประทานโปรตีนอย่างเหมาะสม 0.6–0.8 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กก.
-
ดื่มน้ำวันละ 1.5–2 ลิตรแบบแบ่งช่วง
-
ตรวจปัสสาวะและการทำงานของไตสม่ำเสมอ
-
นอนหลับให้เพียงพอ เข้านอนไม่เกิน 23.00 น.
บทเรียนราคาแพงจากความเข้าใจผิด
หลังได้รับการดูแลและคำแนะนำจากทีมแพทย์ ค่าการทำงานของไตของนายหลี่ค่อย ๆ ดีขึ้น เขายอมรับว่าเชื่อข้อมูลออนไลน์มากเกินไป จนเกือบทำให้สุขภาพทรุดหนักกว่าเดิม
เรื่องนี้สะท้อนความจริงว่า
“ไม่มีอาหารชนิดไหนเป็นยาวิเศษ”
แม้เป็นของดี หากกินมากเกินไปก็กลายเป็นพิษได้ โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ยิ่งต้องปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ