ในช่วงฤดูรับปริญญาของจีน ภาพหนึ่งถูกแชร์ซ้ำทุกปีบนโลกออนไลน์ และทุกครั้งก็ยังสร้างความประหลาดใจไม่เสื่อมคลาย ภาพนั้นคือบัณฑิตชายเพียงคนเดียว ยืนอยู่ด้านหลัง ขณะที่อาจารย์ถึง 9 คน นั่งเรียงกันอยู่ด้านหน้า
หลายคนอาจคิดว่าเขาตั้งใจถ่ายภาพกับคณาจารย์เป็นพิเศษ แต่ความจริงกลับตรงกันข้าม เพราะตลอดทั้งชั้นเรียน และแม้แต่ทั้งสาขาวิชา มีนักศึกษาเพียงเขาคนเดียวเท่านั้น
หลังภาพดังกล่าวถูกเผยแพร่อย่างกว้างขวาง ชาวเน็ตต่างพากันคาดเดาอย่างสนุกสนานว่าสาขาที่ “เงียบเหงา” ขนาดนี้คืออะไร บ้างเดาว่าเป็นโบราณคดี บ้างคิดว่าเป็นพิพิธภัณฑศาสตร์ หรือแม้แต่พลังงานนิวเคลียร์
ความจริงคือ ภาพนี้ถ่ายในพิธีรับปริญญาของ มหาวิทยาลัยซานตง มณฑลซานตง ประเทศจีน และสาขาที่บัณฑิตชายคนนี้เรียนคือสาขาที่หลายคนคาดไม่ถึง นั่นคือ “การศึกษาปฐมวัย”
การศึกษาปฐมวัย ไม่ใช่อนุบาล แต่คือเด็กวัย 0–3 ปี
แม้ชื่อจะฟังดูใกล้เคียงกับการศึกษาปฐมวัยทั่วไป แต่สาขานี้แตกต่างจากการเรียนครูอนุบาลหรือพรีสกูลโดยสิ้นเชิง เพราะเน้นการดูแลและพัฒนาเด็กเล็กมาก ตั้งแต่วัยแรกเกิดจนถึง 3 ขวบ
หลักสูตรครอบคลุมทั้งทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ไม่ว่าจะเป็น
-
สุขภาพและการดูแลเด็กเล็ก
-
การพัฒนากล้ามเนื้อและการเคลื่อนไหว
-
การพัฒนาภาษาและการสื่อสาร
-
ทักษะการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กวัยก่อนพูด
นักศึกษาจะได้รับการฝึกฝนทักษะเฉพาะทาง เช่น การสอนภาษา ดนตรี การเคลื่อนไหว และกิจกรรมเสริมพัฒนาการที่เหมาะสมกับเด็กวัย 0–3 ปี
เหตุผลที่คนเรียนน้อย เพราะ “ยาก” และ “ต้องใช้ใจ”
การทำงานกับเด็กเล็กเป็นเรื่องท้าทายอยู่แล้ว และยิ่งเป็นเด็กอายุไม่ถึง 3 ปี ยิ่งต้องอาศัยทั้งความอดทน ความเข้าใจ และความรับผิดชอบสูง ทำให้นักศึกษาจำนวนมากลังเลที่จะเลือกเรียนสาขานี้
ในมณฑลซานตงเพียงแห่งเดียว มีสถาบันการศึกษากว่า 25 แห่งที่เปิดสอนสาขาการศึกษาปฐมวัย แต่จำนวนนักศึกษาที่สมัครเรียนยังคงต่ำมาก
แม้ในกรณีนี้จะมีนักศึกษาเพียงคนเดียว แต่อาจารย์ยังคงสอนอย่างเต็มที่ ไม่ลดคุณภาพหรือความใส่ใจแต่อย่างใด
ผู้ชายเรียนการศึกษาปฐมวัย เริ่มไม่ใช่เรื่องแปลก
ปัจจุบัน จีนเริ่มมีนักศึกษาชายสนใจเรียนด้านการศึกษาปฐมวัยมากขึ้น ในหลายโรงเรียนอนุบาลก็เริ่มเห็นครูผู้ชายทำหน้าที่สอนกิจกรรมกีฬาและการเคลื่อนไหวมากขึ้นเช่นกัน
อย่างไรก็ตาม จำนวนผู้สมัครเรียนยังถือว่าน้อยมาก ชาวเน็ตจำนวนไม่น้อยมองว่าบัณฑิตชายในภาพนี้ต้อง “รักในสาขานี้จริงๆ” ถึงยอมเรียนเพียงลำพังโดยไม่มีเพื่อนร่วมรุ่น
สาขาเงียบ แต่อนาคตไม่เงียบ
แม้จะดูเป็นสาขาเฉพาะทาง แต่ “การศึกษาปฐมวัย” กลับมีศักยภาพสูงในประเทศที่มีประชากรมหาศาลอย่างจีน เมื่อคุณภาพชีวิตของครอบครัวดีขึ้น ผู้ปกครองรุ่นใหม่ก็ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเด็กตั้งแต่วัยแรกเริ่มมากขึ้น แม้ลูกยังพูดไม่ได้ก็ตาม
ข้อมูลจากเว็บไซต์ Jobui ระบุว่า เงินเดือนเฉลี่ยของบุคลากรด้านการศึกษาวัยเด็กอยู่ที่ประมาณ 4,500–8,000 หยวนต่อเดือน ขึ้นอยู่กับพื้นที่ โดยยังเป็นอาชีพที่มีความต้องการในตลาดแรงงานค่อนข้างมั่นคง โดยเฉพาะในเมืองใหญ่
ไม่ใช่กรณีเดียว: สาขาเงียบในมหาวิทยาลัยดัง
ก่อนหน้านี้ มหาวิทยาลัยปักกิ่งเคยมีภาพรับปริญญาของนักศึกษาหญิงเพียงคนเดียวในสาขา บรรพชีวินวิทยา ซึ่งเป็นศาสตร์ที่ศึกษาวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตในอดีตกาล สาขานี้รับนักศึกษาเพียง 6 คนในรอบ 9 ปี บางปีไม่มีผู้สมัครเลย
หากบรรพชีวินวิทยาเป็นสาขาที่เงียบเหงาที่สุดของมหาวิทยาลัยปักกิ่ง
การศึกษาปฐมวัย ก็คือสาขาที่เงียบที่สุดของมหาวิทยาลัยซานตงเช่นกัน