Chapter 1: เมื่อพื้นดินสั่นสะเทือนและทะเลกลายเป็นกำแพงน้ำ
แผ่นดินไหวขนาด 9.1 แมกนิจูดเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ทางธรรมชาติที่แสดงให้เห็นถึงพลังมหาศาลของโลกได้อย่างชัดเจน เมื่อรอยเลื่อนใต้พื้นทะเลเกิดการเคลื่อนตัวอย่างรุนแรง พลังงานที่สะสมอยู่ภายในเปลือกโลกจะถูกปลดปล่อยออกมาในเวลาอันสั้น แรงสั่นสะเทือนสามารถส่งผลกระทบต่อพื้นที่กว้างใหญ่ ขณะเดียวกัน หากการเคลื่อนตัวดังกล่าวทำให้พื้นทะเลยกตัวหรือทรุดตัวอย่างฉับพลัน ก็อาจผลักมวลน้ำจำนวนมหาศาลให้เคลื่อนที่ออกไปเป็นคลื่นสึนามิได้
เหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่บริเวณชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2011 ได้รับการประเมินโดยสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ หรือ USGS ที่ขนาด 9.1 แมกนิจูด แผ่นดินไหวครั้งนั้นเกิดขึ้นบริเวณนอกชายฝั่งเกาะฮนชู และก่อให้เกิดคลื่นสึนามิที่สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อชุมชนริมทะเลหลายแห่งของญี่ปุ่น
สิ่งที่ทำให้เหตุการณ์ลักษณะนี้น่ากลัว ไม่ใช่เพียงความรุนแรงของแรงสั่นสะเทือน แต่ยังรวมถึงช่วงเวลาระหว่างแผ่นดินไหวกับการมาถึงของคลื่นน้ำ ในบางพื้นที่ ผู้คนอาจมีเวลาเพียงไม่กี่นาทีในการตัดสินใจว่าจะอพยพไปยังที่สูงหรือพื้นที่ปลอดภัยอย่างไร อาคาร บ้านเรือน ถนน และท่าเรือที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน อาจถูกกระแสน้ำพัดพาและได้รับความเสียหายอย่างหนัก
ภาพความเสียหายจากภัยพิบัติทางทะเลมักทำให้ผู้คนรู้สึกเหมือนกำลังเห็นกำแพงน้ำขนาดใหญ่เคลื่อนเข้าหาฝั่ง แต่ในความเป็นจริง สึนามิไม่ได้มีลักษณะเหมือนคลื่นโต้คลื่นทั่วไปเสมอไป เมื่อเคลื่อนที่ในมหาสมุทร คลื่นอาจมีความสูงไม่มากนักเมื่อเทียบกับระยะทางที่มันเดินทาง แต่มีพลังงานครอบคลุมมวลน้ำตลอดแนวความลึกของทะเล เมื่อเข้าใกล้ชายฝั่งและน้ำตื้นลง ลักษณะของคลื่นจะเปลี่ยนไป น้ำอาจยกตัวสูงขึ้นและไหลบ่าเข้าสู่แผ่นดินด้วยความเร็วและแรงมหาศาล
อีกสิ่งหนึ่งที่ต้องเข้าใจคือ สึนามิอาจไม่ได้มาเพียงระลอกเดียว คลื่นลูกแรกไม่จำเป็นต้องเป็นคลื่นที่สูงหรือรุนแรงที่สุด และหลังจากน้ำลดลง ผู้คนก็ยังไม่ควรรีบกลับไปยังพื้นที่เดิม เพราะคลื่นระลอกต่อมาอาจตามมาอีกหลายครั้ง กระแสน้ำที่ไหลกลับสู่ทะเลยังสามารถพัดพารถยนต์ เศษซากอาคาร และสิ่งของขนาดใหญ่ให้เคลื่อนที่อย่างอันตรายได้
สำหรับชุมชนชายฝั่ง การเตรียมพร้อมจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง ระบบเตือนภัย แผนที่พื้นที่เสี่ยง เส้นทางอพยพ และการให้ความรู้แก่ประชาชนสามารถช่วยลดความสูญเสียได้ แม้ไม่มีวิธีใดหยุดยั้งแผ่นดินไหวหรือสึนามิได้ แต่การรู้จักสัญญาณเตือนและตัดสินใจอย่างรวดเร็วอาจสร้างความแตกต่างระหว่างการเอาชีวิตรอดกับการติดอยู่ในพื้นที่อันตราย
เหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาดมหึมาจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของตัวเลขบนมาตรวัด หากเป็นเครื่องเตือนใจว่าธรรมชาติสามารถเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้นมาเป็นเวลานานได้อย่างฉับพลัน และการเตรียมตัวก่อนเกิดเหตุคือหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่สุดที่ทุกชุมชนสามารถทำได้
Chapter 2: คลื่นสึนามิซัดเข้าฝั่ง ความเสียหายที่มากกว่าน้ำท่วมทั่วไป
เมื่อคลื่นสึนามิเคลื่อนเข้าสู่พื้นที่ชายฝั่ง ผลกระทบอาจเกิดขึ้นในหลายรูปแบบ ตั้งแต่ระดับน้ำที่เพิ่มสูงอย่างรวดเร็ว กระแสน้ำที่พัดพาสิ่งของ ไปจนถึงการกัดเซาะพื้นดินและทำลายโครงสร้างพื้นฐาน น้ำที่ไหลเข้ามาไม่ได้เป็นเพียงน้ำทะเลที่ท่วมถนน แต่ยังอาจนำพาเศษไม้ รถยนต์ เรือ ตู้คอนเทนเนอร์ และชิ้นส่วนของอาคารเข้ามาปะปน ทำให้กระแสน้ำมีพลังทำลายล้างมากยิ่งขึ้น