เช่นเดียวกัน หากมีอาการปวดท้องเล็กน้อยหลังรับประทานอาหารบางชนิด อาจลองสังเกตความสัมพันธ์ระหว่างอาหารกับอาการได้ อย่างไรก็ตาม หากอาการปวดเกิดซ้ำโดยไม่ทราบสาเหตุ รบกวนการนอน หรือทำให้รับประทานอาหารได้น้อยลง ไม่ควรพึ่งการปรับอาหารเพียงอย่างเดียว
การจดบันทึกมีประโยชน์อย่างมาก โดยอาจบันทึกวันเริ่มต้นอาการ ความถี่ ระดับความรุนแรง อาหารที่รับประทาน ยาที่ใช้ และความเปลี่ยนแปลงของน้ำหนัก ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์เห็นภาพรวมได้ชัดเจนขึ้น
อาการที่ไม่ควรรอดูเอง
หากมีอาการต่อไปนี้ ควรรีบรับการประเมินทางการแพทย์ตามความรุนแรง
-
อาเจียนเป็นเลือดหรือมีเลือดออกมากผิดปกติ
-
อุจจาระดำคล้ายยางมะตอยร่วมกับอ่อนเพลียหรือหน้ามืด
-
ปวดท้องรุนแรงหรือปวดมากขึ้นอย่างรวดเร็ว
-
หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก หรือหมดสติ
-
ไอเป็นเลือด โดยเฉพาะเมื่อมีอาการหายใจลำบากร่วมด้วย
อาการฉุกเฉินควรได้รับการช่วยเหลือทันที ไม่ควรรอให้ถึงเช้าวันถัดไปหรือรอให้ครบระยะเวลาที่กำหนดไว้ หากอยู่ในประเทศไทยสามารถติดต่อบริการการแพทย์ฉุกเฉินหมายเลข 1669 ได้
การตรวจเพิ่มเติมไม่ได้หมายความว่าจะพบโรคร้ายแรง
เมื่อไปพบแพทย์ ผู้ป่วยอาจได้รับการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจเลือด หรือเข้ารับการตรวจเฉพาะด้านตามข้อบ่งชี้ การตรวจที่เหมาะสมแตกต่างกันไปในแต่ละคน ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกอย่างพร้อมกัน และไม่ควรเลือกการตรวจราคาแพงเพียงเพราะกังวลว่าอาจเป็นโรคร้ายแรง
สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงเฉพาะ เช่น มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งบางชนิด สูบบุหรี่ หรือมีอายุอยู่ในช่วงที่แนะนำให้ตรวจคัดกรอง ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับการตรวจที่เหมาะกับตนเอง
การรู้เท่าทันอาการไม่ใช่การมองหาความเจ็บป่วยตลอดเวลา แต่เป็นการให้ความสำคัญกับสัญญาณที่เปลี่ยนไปจากปกติอย่างมีเหตุผล หากอาการยังไม่ดีขึ้นหรือส่งผลต่อชีวิตประจำวัน การขอคำแนะนำจากแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ เป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่าการคาดเดาสาเหตุด้วยตัวเอง
Chapter 4: ปัจจัยเสี่ยงที่ควรรู้ และวิธีดูแลสุขภาพให้เหมาะสม
แม้จะไม่มีวิธีใดรับประกันว่าจะป้องกันโรคได้ทั้งหมด แต่การลดปัจจัยเสี่ยงที่ปรับเปลี่ยนได้และการตรวจสุขภาพอย่างเหมาะสมสามารถช่วยส่งเสริมสุขภาพในระยะยาวได้ การดูแลตัวเองควรเริ่มจากพฤติกรรมที่ทำได้จริงในชีวิตประจำวัน แทนที่จะมุ่งค้นหาอาการผิดปกติเพียงอย่างเดียว
1. ใส่ใจอาหารที่รับประทานเป็นประจำ
การรับประทานอาหารที่หลากหลายช่วยให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่จำเป็น ควรเพิ่มผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และแหล่งโปรตีนที่เหมาะสม พร้อมลดการบริโภคอาหารแปรรูปบางประเภท เนื้อสัตว์แปรรูป และอาหารที่มีเกลือหรือน้ำตาลสูงเกินความจำเป็น
ไม่มีอาหารชนิดใดที่สามารถกำจัดเซลล์มะเร็งหรือป้องกันมะเร็งได้ทุกประเภท การรับประทานอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งมากเป็นพิเศษจึงไม่สามารถทดแทนการดูแลสุขภาพโดยรวมได้
ผู้ที่มีอาการคลื่นไส้หรือแน่นท้องหลังตื่นนอนอาจลองสังเกตอาหารมื้อเย็น ขนาดของมื้ออาหาร และช่วงเวลาระหว่างการรับประทานกับการเข้านอน หากอาการเกิดขึ้นบ่อย ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารตามความเหมาะสม