วิธีที่เหมาะสมคืออ่านฉลากโภชนาการก่อนเลือกซื้อ โดยดูปริมาณน้ำตาลต่อหนึ่งหน่วยบริโภคและเปรียบเทียบระหว่างยี่ห้อ หากมีผลิตภัณฑ์ที่เติมน้ำตาลน้อยกว่าและมีส่วนประกอบเหมาะสม ก็อาจเลือกใช้แทนได้ นอกจากนี้ยังสามารถลดปริมาณซอสที่ใช้ในแต่ละมื้อ หรือเลือกปรุงอาหารด้วยมะเขือเทศสดและเครื่องปรุงที่ควบคุมส่วนประกอบได้เอง
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเหมารวมว่าซอสมะเขือเทศทุกชนิดมีน้ำตาลสูงเท่ากัน เพราะสูตรการผลิตและปริมาณน้ำตาลแตกต่างกันไปตามผลิตภัณฑ์ สิ่งสำคัญคือการพิจารณาฉลากและปริมาณที่บริโภคจริง ไม่ใช่ตัดสินจากชื่ออาหารเพียงอย่างเดียว
5. ซุปสำเร็จรูปและซุปกระป๋อง
ซุปสำเร็จรูปและซุปกระป๋องเป็นอาหารที่สะดวกสำหรับผู้ที่มีเวลาจำกัด เพียงอุ่นให้ร้อนก็สามารถรับประทานได้ทันที แต่ผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดมีส่วนประกอบแตกต่างกัน บางสูตรอาจมีโซเดียมสูง ขณะที่บางสูตรอาจเติมน้ำตาล แป้ง หรือส่วนประกอบที่เพิ่มพลังงาน เพื่อให้ได้รสชาติและเนื้อสัมผัสตามที่ผู้ผลิตต้องการ
การรับประทานซุปสำเร็จรูปเป็นครั้งคราวไม่ได้หมายความว่าจะทำให้เป็นเบาหวานโดยตรง แต่หากเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีโซเดียมสูงเป็นประจำ หรือรับประทานอาหารแปรรูปหลายชนิดร่วมกัน ก็อาจทำให้ได้รับสารอาหารบางอย่างมากเกินความจำเป็นได้ ผู้ที่ต้องควบคุมระดับน้ำตาลจึงควรตรวจสอบปริมาณคาร์โบไฮเดรตและน้ำตาลบนฉลาก รวมถึงพิจารณาโซเดียมด้วย
หากต้องการรับประทานซุปเป็นประจำ การทำซุปจากผักสดและวัตถุดิบที่เลือกเองอาจช่วยให้ควบคุมส่วนประกอบได้ง่ายขึ้น สามารถเพิ่มผักและโปรตีนตามความเหมาะสม พร้อมลดการเติมเกลือ น้ำตาล หรือเครื่องปรุงที่ไม่จำเป็น แต่สำหรับผู้ที่จำเป็นต้องใช้ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป ก็ควรเลือกสูตรที่มีส่วนประกอบเหมาะสมและรับประทานในปริมาณพอดี ไม่จำเป็นต้องหลีกเลี่ยงอาหารสำเร็จรูปทุกชนิดอย่างเด็ดขาด
ไม่กินหวานก็ยังต้องใส่ใจระดับน้ำตาลในเลือด
อาหารทั้ง 5 ชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกัน บางชนิดมีคาร์โบไฮเดรตจากแป้งเป็นหลัก ขณะที่บางชนิดอาจมีน้ำตาลเติมเพิ่ม หรือมีพลังงานและโซเดียมสูง การบริโภคอาหารเหล่านี้มากเกินไปเป็นประจำอาจส่งผลต่อสุขภาพ แต่ไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะสรุปว่าอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งเป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้ครูเหลียงเสียชีวิตจากโรคเบาหวาน
การลดความเสี่ยงของเบาหวานควรเริ่มจากการดูแลสุขภาพโดยรวม รับประทานอาหารหลากหลาย ควบคุมปริมาณอาหารให้เหมาะสม เพิ่มผักและใยอาหาร เลือกโปรตีนที่มีคุณภาพ ลดเครื่องดื่มหวานและอาหารที่มีน้ำตาลเติมสูง รวมถึงออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอตามความเหมาะสมของแต่ละคน การนอนหลับให้เพียงพอและการดูแลน้ำหนักก็เป็นส่วนหนึ่งของการรักษาสุขภาพเมตาบอลิซึมเช่นกัน
ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคเบาหวาน มีน้ำหนักเกิน หรือเคยตรวจพบระดับน้ำตาลผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับการตรวจคัดกรองตามความเสี่ยง ไม่ควรรอจนมีอาการรุนแรง เพราะบางคนอาจมีระดับน้ำตาลสูงโดยไม่มีอาการชัดเจนในระยะแรก
อาการที่ควรใส่ใจ ได้แก่ กระหายน้ำมากกว่าปกติ ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะในเวลากลางคืน น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ เหนื่อยง่ายผิดปกติ หรือมองเห็นภาพไม่ชัด หากพบอาการเหล่านี้ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์ แต่ไม่ควรใช้เพียงอาการหรือข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตในการวินิจฉัยตนเอง
หากเกิดอาการหมดสติ สับสน หายใจผิดปกติ อาเจียนรุนแรง หรืออ่อนเพลียอย่างมาก ควรได้รับการช่วยเหลือทางการแพทย์ฉุกเฉิน เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะอันตรายที่ต้องได้รับการรักษาโดยเร็ว
สำหรับผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานแล้ว ควรปฏิบัติตามแผนการรักษาของแพทย์ ตรวจระดับน้ำตาลตามคำแนะนำ และไม่หยุดยาหรือเปลี่ยนขนาดยาเอง การควบคุมโรคต้องอาศัยทั้งการรักษา การปรับอาหาร และการติดตามสุขภาพอย่างต่อเนื่อง
เรื่องราวของครูสาววัย 36 ปีจึงเป็นเครื่องเตือนใจว่า การดูแลสุขภาพไม่ควรพิจารณาเพียงว่าอาหารมีรสหวานหรือไม่ เพราะอาหารที่มีแป้งหรือคาร์โบไฮเดรตสูงก็ส่งผลต่อระดับน้ำตาลได้เช่นกัน ขณะเดียวกัน การหลีกเลี่ยงอาหารเพียงไม่กี่ชนิดก็ไม่สามารถรับประกันว่าจะป้องกันโรคเบาหวานได้ทั้งหมด
สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการรับประทานอาหารอย่างสมดุล สังเกตสัญญาณผิดปกติของร่างกาย และตรวจสุขภาพตามความเหมาะสม การตรวจพบความผิดปกติตั้งแต่เนิ่น ๆ และได้รับการดูแลอย่างถูกต้องมีความสำคัญมากกว่าการกล่าวโทษอาหารชนิดใดชนิดหนึ่ง และช่วยให้แต่ละคนวางแผนดูแลสุขภาพของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น