นอนตะแคงซ้ายหรือขวา แบบไหนดีกับกระเพาะอาหาร? เผยความจริงที่หลายคนอาจยังไม่รู้

Chapter 2

ธีม:
ขนาดตัวอักษร:
24px

งานวิจัยพบความแตกต่างระหว่างการนอนตะแคงซ้ายและขวา

ข้อมูลจากงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร American Journal of Gastroenterology เมื่อปี 2022 ได้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างท่านอนกับการเกิดกรดไหลย้อนในเวลากลางคืน

การศึกษาดังกล่าวติดตามผู้ป่วยจำนวน 57 คน โดยใช้เครื่องมือตรวจวัดระดับกรดและการเคลื่อนไหวของหลอดอาหาร พร้อมกับตรวจสอบท่านอนในช่วงเวลาที่ผู้เข้าร่วมกำลังหลับ

ผลการศึกษาพบว่า ผู้เข้าร่วมมีระยะเวลาที่หลอดอาหารสัมผัสกับกรดสั้นกว่าเมื่ออยู่ในท่านอนตะแคงซ้าย เมื่อเปรียบเทียบกับการนอนตะแคงขวาและนอนหงาย

นอกจากนี้ ระยะเวลาที่หลอดอาหารใช้ในการกำจัดกรดออกก็สั้นกว่าเมื่ออยู่ในท่านอนตะแคงซ้ายด้วย

ข้อมูลดังกล่าวช่วยสนับสนุนแนวคิดว่าท่านอนมีความสัมพันธ์กับอาการกรดไหลย้อน และการนอนตะแคงซ้ายอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่มีอาการในช่วงกลางคืน

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ศึกษาในกลุ่มผู้ป่วยจำนวนไม่มาก จึงไม่ควรนำผลไปสรุปว่าการนอนตะแคงซ้ายสามารถป้องกันหรือรักษาโรคทางเดินอาหารได้ทุกชนิด

การนอนตะแคงซ้ายไม่ได้หมายความว่าอาหารจะย่อยเร็วขึ้นเสมอไป

อีกประเด็นหนึ่งที่มักเกิดความเข้าใจผิดคือ การนอนตะแคงซ้ายช่วยให้กระเพาะอาหารย่อยอาหารได้เร็วขึ้นอย่างแน่นอน

ในความเป็นจริง กระบวนการย่อยอาหารเป็นระบบที่ซับซ้อน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำงานของกล้ามเนื้อกระเพาะอาหาร เอนไซม์ น้ำย่อย ฮอร์โมน และการเคลื่อนไหวของลำไส้

ท่านอนอาจส่งผลต่อการเคลื่อนตัวของกรดและของเหลวในกระเพาะอาหาร แต่ไม่ได้มีหลักฐานเพียงพอที่จะกล่าวว่าการนอนตะแคงซ้ายทำให้ทุกคนย่อยอาหารได้เร็วขึ้น หรือทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานดีขึ้นในทุกด้าน

ประโยชน์ที่มีหลักฐานสนับสนุนชัดเจนกว่าคือ การช่วยลดการสัมผัสกรดในหลอดอาหารของผู้ที่มีปัญหากรดไหลย้อนในเวลากลางคืน

ดังนั้น ผู้ที่ไม่มีอาการผิดปกติไม่จำเป็นต้องบังคับตัวเองให้นอนตะแคงซ้ายตลอดทั้งคืน สามารถเลือกท่านอนที่สบายและไม่รบกวนการพักผ่อนได้

ภาพประกอบ: การนอนตะแคงซ้ายกับตำแหน่งของกระเพาะอาหารและหลอดอาหาร

5 วิธีปรับพฤติกรรมก่อนนอน เพื่อดูแลกระเพาะอาหาร

นอกจากการเลือกท่านอนแล้ว การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยลดโอกาสเกิดอาการไม่สบายท้องและกรดไหลย้อนในช่วงกลางคืนได้

1. เว้นระยะเวลาหลังรับประทานอาหาร

ควรรับประทานอาหารมื้อเย็นก่อนเข้านอนประมาณ 2-3 ชั่วโมง เพื่อให้กระเพาะอาหารมีเวลาจัดการกับอาหารที่รับประทานเข้าไป และลดโอกาสเกิดกรดไหลย้อนขณะนอนราบ

2. หลีกเลี่ยงอาหารมื้อใหญ่ก่อนนอน

การรับประทานอาหารปริมาณมากในช่วงใกล้เวลานอนอาจทำให้รู้สึกแน่นท้องและเพิ่มโอกาสเกิดอาการกรดไหลย้อน ลองแบ่งอาหารเป็นมื้อที่เหมาะสมแทนการรับประทานมื้อใหญ่ในช่วงค่ำ

3. สังเกตอาหารที่กระตุ้นอาการ

อาหารบางชนิดอาจกระตุ้นอาการในผู้ที่มีความไวต่ออาหาร เช่น อาหารไขมันสูง ช็อกโกแลต กาแฟ หรืออาหารบางชนิดที่มีความเป็นกรด แต่ไม่จำเป็นต้องงดอาหารเหล่านี้ทุกคน ควรสังเกตว่าอาหารประเภทใดทำให้เกิดอาการกับตนเอง

4. ปรับระดับศีรษะขณะนอน

สำหรับผู้ที่มีอาการกรดไหลย้อนในเวลากลางคืน การยกระดับบริเวณศีรษะและลำตัวส่วนบนอาจช่วยลดการไหลย้อนของกรดได้ ควรเลือกหมอนลิ่มหรืออุปกรณ์ยกระดับที่เหมาะสม แทนการใช้หมอนหลายใบซ้อนกันจนทำให้คออยู่ในท่าที่ไม่เป็นธรรมชาติ

5. เลือกท่านอนที่ช่วยลดอาการ

ผู้ที่มีอาการกรดไหลย้อนในช่วงกลางคืนอาจทดลองนอนตะแคงซ้าย และสังเกตการเปลี่ยนแปลงของอาการ หากมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุและแนวทางดูแลที่เหมาะสม

สัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม หากมีอาการเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร

แม้การปรับท่านอนและพฤติกรรมก่อนนอนจะช่วยลดอาการในบางคนได้ แต่หากมีอาการผิดปกติบ่อยครั้ง ก็ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้โดยคิดว่าเป็นเพียงผลจากการนอนผิดท่า

อาการที่ควรได้รับการตรวจประเมิน ได้แก่ อาการแสบร้อนกลางอกซ้ำ ๆ กลืนอาหารลำบาก เจ็บขณะกลืน อาเจียนบ่อย น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือมีอาการปวดท้องต่อเนื่อง

หากมีอาการเจ็บหน้าอกรุนแรง โดยเฉพาะเมื่อมีอาการหายใจลำบาก เหงื่อออกมาก หรือเจ็บร้าวไปยังแขนและกราม ควรรีบรับการช่วยเหลือฉุกเฉิน เพราะอาจเกี่ยวข้องกับปัญหาหัวใจ ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นกรดไหลย้อน

สรุปเรื่องท่านอนซ้ายและขวา แบบไหนเหมาะกับกระเพาะอาหารมากกว่า?

จากข้อมูลทางการแพทย์ในปัจจุบัน การนอนตะแคงซ้ายมีข้อได้เปรียบในเรื่องการลดการสัมผัสกรดของหลอดอาหาร โดยเฉพาะในผู้ที่มีอาการกรดไหลย้อนตอนกลางคืน ขณะที่การนอนตะแคงขวาอาจทำให้อาการดังกล่าวเกิดขึ้นได้มากกว่าในผู้ป่วยบางกลุ่ม

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าท่านอนตะแคงขวาเป็นท่าที่ไม่ดีสำหรับทุกคน หรือการนอนตะแคงซ้ายจะช่วยรักษาโรคกระเพาะอาหารได้ทั้งหมด

สิ่งที่ควรให้ความสำคัญคือการรับประทานอาหารให้เหมาะสม ไม่เข้านอนทันทีหลังมื้ออาหาร เลือกท่านอนที่ไม่ทำให้เกิดอาการ และพักผ่อนให้เพียงพอ

เพราะบางครั้งการดูแลสุขภาพทางเดินอาหารอาจเริ่มต้นจากการปรับพฤติกรรมเล็ก ๆ ก่อนเข้านอน ซึ่งเมื่อทำอย่างสม่ำเสมอ ก็อาจช่วยให้การพักผ่อนในแต่ละคืนสบายขึ้นได้

บทความในหมวดหมู่เดียวกัน

นอนตะแคงซ้ายหรือขวา แบบไหนดีกับกระเพาะอาหาร? เผยความจริงที่หลายคนอาจยังไม่รู้

2 Part