นอกจากหัวใจวายเฉียบพลันแล้ว ยังมีภาวะเกี่ยวกับหัวใจอีกชนิดหนึ่งที่ควรรู้จัก คือ ภาวะหัวใจล้มเหลว ซึ่งเกิดเมื่อหัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดได้อย่างมีประสิทธิภาพเพียงพอ หรือมีปัญหาในการรับเลือดกลับเข้าสู่หัวใจ ภาวะนี้อาจค่อย ๆ พัฒนาขึ้นหรือเกิดขึ้นหลังปัญหาหัวใจบางชนิด และต้องได้รับการประเมินจากแพทย์
อาการที่พบได้บ่อยคือเหนื่อยง่ายกว่าปกติ โดยเฉพาะเมื่อเดินขึ้นบันไดหรือทำกิจกรรมที่เคยทำได้สบาย บางคนหายใจไม่สะดวกเมื่อนอนราบ ต้องหนุนหมอนหลายใบ หรือสะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะรู้สึกหายใจไม่ออก นอกจากนี้อาจมีอาการไอตอนกลางคืน อ่อนเพลีย เวียนศีรษะ และหัวใจเต้นเร็วผิดปกติร่วมด้วย
เมื่อหัวใจทำงานได้ไม่ดี ของเหลวอาจสะสมในเนื้อเยื่อ ทำให้เท้า ข้อเท้า ขา หรือหน้าท้องบวมได้ บางคนสังเกตว่ารองเท้าคับขึ้นในช่วงเย็น หรือเมื่อกดบริเวณข้อเท้าแล้วเกิดรอยบุ๋ม อาการดังกล่าวควรได้รับการประเมินหากเกิดขึ้นต่อเนื่องหรือมีอาการอื่นร่วมด้วย โดยเฉพาะเมื่อมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วโดยไม่ทราบสาเหตุ
อย่างไรก็ตาม อาการบวมไม่ได้หมายความว่าเป็นภาวะหัวใจล้มเหลวเสมอไป เพราะอาจเกิดจากไตทำงานผิดปกติ โรคตับ ปัญหาเส้นเลือดดำ การนั่งนาน การรับประทานอาหารเค็ม หรือผลข้างเคียงจากยาบางชนิด การตรวจร่างกายและประเมินประวัติสุขภาพจึงสำคัญกว่าการดูรูปร่างของเท้าเพียงอย่างเดียว หากมีอาการบวมทั้งสองข้างต่อเนื่อง ควรนัดพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ แพทย์อาจตรวจความดันโลหิต ฟังเสียงหัวใจและปอด ตรวจเลือด ประเมินการทำงานของไต หรือทำการตรวจอื่นตามความเหมาะสม ไม่ควรซื้อยาขับปัสสาวะมารับประทานเอง เพราะอาจทำให้สมดุลน้ำและเกลือแร่ผิดปกติได้
หากเท้าบวมร่วมกับอาการเจ็บหน้าอก หายใจลำบากมาก หน้ามืด หรือไอเป็นเลือด ต้องรีบขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน เพราะอาจเกี่ยวข้องกับปัญหาที่รุนแรง เช่น ลิ่มเลือดหรือภาวะหัวใจและปอดที่ต้องรักษาเร่งด่วน
การสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้ได้รับการตรวจที่เหมาะสม แต่ไม่ควรใช้เท้าบวมเป็นเครื่องทำนายว่าจะเกิดหัวใจวายในเร็ว ๆ นี้ หากมีอาการผิดปกติใหม่หรืออาการเดิมแย่ลง ควรให้แพทย์เป็นผู้ประเมินว่ามีความเกี่ยวข้องกับหัวใจหรือสาเหตุอื่นใด
Chapter 5: เมื่อสงสัยหัวใจวาย ควรทำอย่างไร และจะลดความเสี่ยงได้อย่างไร?
เมื่อมีอาการที่อาจเป็นสัญญาณของหัวใจวาย สิ่งสำคัญที่สุดคืออย่ารอให้หายเอง โดยเฉพาะเมื่อเกิดอาการแน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม เหงื่อเย็น คลื่นไส้ หรือปวดร้าวไปยังแขน กราม คอ หรือหลัง หากมีอาการเหล่านี้อย่างฉับพลันหรือสงสัยว่าเป็นภาวะหัวใจวาย ให้โทรเรียกบริการการแพทย์ฉุกเฉินทันที ในประเทศไทยสามารถโทร 1669